Ponad 350 mln zł na inwestycje
Ruda Śląska ma przygotowany projekt budżetu na 2027 rok. W przyszłym roku władze miasta chcą przeznaczyć na inwestycje ponad 355,9 mln zł, co stanowi blisko jedną czwartą wszystkich wydatków. W zaprezentowanym dokumencie założono dochody w kwocie 1,511 mld zł i wydatki rzędu 1,569 mld zł.
Miasto konsekwentnie stawia na budowę strategicznej trasy N-S, rozwój mieszkalnictwa i rewitalizację przestrzeni publicznych, opierając się w większości na funduszach zewnętrznych. Realizacja tych zamierzeń odbywa się jednak w cieniu narastającego niedofinansowania zadań własnych samorządu, przede wszystkim w oświacie. Projekt budżetu na 2027 r. przesłano do Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO) w Katowicach.
Przyszłoroczny budżet Rudy Śląskiej łączy intensywny rozwój infrastruktury z koniecznością rozważnego zarządzania finansami. Planowane dochody to 1 511 725 561,32 zł, a wydatki 1 569 120 758,89 zł. Wynikający z tych kwot deficyt ma wynieść 57 395 197 zł. Zgodnie z przyjętymi założeniami w przyszłym roku zadłużenie miasta wzrośnie o 22,2 mln zł, jednak wskaźnik zadłużenia pozostanie stabilny, gwarantując miastu bezpieczeństwo finansowe (poziom zadłużenia do dochodów ustabilizowany na poziomie 32,75%).
Ważną częścią projektowanego budżetu są wydatki inwestycyjne. Te w 2027 r. zgodnie z opublikowanym dokumentem mają wynieść 355,9 mln zł. – Nasza metodologia konstruowania budżetu opiera się na maksymalnym wykorzystaniu dofinansowania z zewnątrz. To przemyślana strategia – podkreśla prezydent Rudy Śląskiej, Michał Pierończyk. – Zdecydowana większość inwestycji zrealizowana zostanie przy znaczącym udziale funduszy unijnych i rządowych. Pozwala to na modernizację miasta bez nadmiernego wydawania środków własnych miasta, a także umożliwia finalizację projektów, które bez takiego zewnętrznego wsparcia byłyby po prostu nieosiągalne – dodaje prezydent.
Największą część środków zaplanowanych na inwestycje przeznaczona zostanie na infrastrukturę drogową i transport. Na kontynuację budowy trasy N-S (odcinek od ul. Bielszowickiej do autostrady A4 oraz odcinki od ul. Magazynowej do K. Goduli) zarezerwowano kwotę 167,4 mln zł. Kolejne 48 mln zł ma trafić na nowe połączenie kolejowe na linii Gliwice – Ruda Kochłowice – Katowice, a 13,8 mln zł zaplanowano na wydatki kończącej się przebudowy układu ulic w Chebziu. Władze miasta planują w przyszłym roku dalszą modernizację dróg gruntowych (7 mln zł) oraz budowę regionalnej trasy rowerowej (5,1 mln zł).
Istotnym punktem projektu budżetu są inwestycje w mieszkalnictwo, w tym przede wszystkim adaptacja zabudowań historycznego Szybu Franciszek na nowoczesne mieszkania wspomagane (18,1 mln zł) oraz kompleksowa modernizacja budynku dawnej siedziby Miejskiej Biblioteki Publicznej przy ul. Dąbrowskiego (7,9 mln zł). Na szeroko pojęte modernizacje, termomodernizacje oraz instalacje OZE w zakresie mieszkalnictwa miasto przeznaczy 2,7 mln zł. Ważną rolę w planach miasta odgrywa także rewitalizacja przestrzeni. Miasto ma w 2027 r. przeznaczyć 7,7 mln zł na odnowę Placu Jana Pawła II. Na kompleksowe zagospodarowanie parków, skwerów i zieleńców miejskich zabezpieczono 9,6 mln zł, natomiast proces renaturyzacji doliny rzeki Bytomki będzie kosztować 4,6 mln zł.
Zestawienie najważniejszych wydatków inwestycyjnych uzupełniają ponadto: adaptacja części budynku ZSP nr 4 z myślą o utworzeniu Centrum Usług Wspólnych (7,3 mln zł), budowa nowego Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) przy ul. Kalinowej w Kochłowicach (3 mln zł), prace przy adaptacji Wielkiego Pieca (2,9 mln zł) oraz niezbędna modernizacja infrastruktury Szpitala Miejskiego (2,5 mln zł) i miejskich obiektów sportowych (2,4 mln zł).
Tak duża skala inwestycji wymusza precyzyjne zarządzanie długiem publicznym. Aby zabezpieczyć wkład własny do pozyskanych dotacji zewnętrznych, samorząd planuje umiarkowany wzrost zadłużenia o 22,2 mln zł. – Konstruując plan finansowy na dany rok, trzeba znaleźć właściwy balans pomiędzy dużymi potrzebami inwestycyjnymi a żelaznymi zasadami bezpieczeństwa ekonomicznego – wyjaśnia Ewa Guziel, skarbnik miasta. – Od lat dbamy o utrzymanie stabilnego poziomu zadłużenia, jednak aby faktycznie realizować tak wiele zadań inwestycyjnych, wspomagamy się pożyczkami. Co ważne, wskaźnik naszego zadłużenia pozostaje w pełni stabilny i bezpieczny z punktu widzenia obowiązujących limitów - dodaje.
Mimo szeroko zakrojonych planów inwestycyjnych projekt budżetu obnaża realne trudności polskich samorządów, w tym wyraźną zależność od środków z budżetu państwa. Wpływy miasta z tytułu udziałów w podatku PIT i CIT oraz w ramach subwencji ogólnej wyniosą w 2027 r. łącznie 786,9 mln zł. Choć nominalnie jest to kwota wyższa w stosunku do roku ubiegłego (w 2026 r. z uzupełnieniem dochodów wynosiła ona 753 mln zł), to dynamika tego wzrostu wyraźnie hamuje. O ile na przestrzeni lat 2025-2026 wynosiła ona 13,2% to pomiędzy rokiem 2026 a 2027 spadnie do zaledwie 4,5%. Ta różnica staje się widoczna w świetle wytycznych, wskazujących inflację na poziomie 2,8% i wzrost przeciętnych wynagrodzeń w gospodarce rzędu 5,9%, co daje łącznie 8,7%. Pokazuje to dobitnie, że wpływy miast nie nadążają za niezależnym od samorządu wzrostem kosztów utrzymania.
Z podobnie pogłębiającą się luką Ruda Śląska boryka się na polu oświaty. Wydatki edukacyjne na przyszły rok zaplanowano w kwocie 529 mln zł. Tymczasem wyliczone przez Ministerstwa Finansów potrzeby oświatowe opiewają na zaledwie 373,6 mln zł. – Zależność samorządów od środków z budżetu państwa jest znacząca. Dodatkowo ciąży nad nami niezwykle ważny, wciąż nierozwiązany od wielu lat problem systemowego niedofinansowania oświaty. Ogromną różnicę pomiędzy teoretycznymi wyliczeniami ministerstwa a rzeczywistymi kosztami utrzymania szkół i przedszkoli musimy w pełni pokrywać z własnego budżetu, co poważnie uszczupla nasze możliwości działania i ograniczania deficytu - zaznacza prezydent Michał Pierończyk.
Przesłany 13 listopada do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach projekt budżetu Rudy Śląskiej na 2027 r. musi teraz zostać zaopiniowany przez służby tej instytucji w ciągu 30 dni. O ostatecznym kształcie przyszłorocznego budżetu decydować będą jednak rudzcy radni. Sesja budżetowa, na której radni omawiać będą przygotowany projekt oraz głosować nad ostateczną wersją budżetu miasta na przyszły rok, odbędzie się 17 grudnia br.
