Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”
Ruda Śląska czci pamięć „Żołnierzy Wyklętych”. Z okazji Narodowego Dnia Pamięci 1 marca br. o godz. 18.00 w Miejskim Centrum Kultury w Rudzie Śląskiej – Nowym Bytomiu odbędzie się koncert „Jeszcze Polska nie zginęła”. W programie znajdą się najbardziej znane utwory patriotyczne oraz pieśni „Żołnierzy Wyklętych”. Ciekawe wydarzenia zorganizują również filie rudzkiej biblioteki. Wstęp na imprezy jest bezpłatny.
W spektaklu muzycznym wystąpi solistka Opery Krakowskiej Karin Wiktor – Kałucka oraz pianista Łukasz Mateja. Artyści wykonają najsłynniejsze pieśni patriotyczne, m.in. „Rotę”, „Czerwone maki” czy „Warszawiankę.
W obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” włącza się także rudzka biblioteka. 2 marca o godz. 17.00 w filii nr 21 w Bykowinie odbędzie się prezentacja multimedialna „Wyklęci – ekshumacje. Poszukiwania ofiar terroru komunistycznego”, którą przedstawi Ewelina Małachowska z katowickiego oddziału IPN.
Z kolei w Centrum Inicjatyw Społecznych „Stary Orzegów”, również 2 marca o godz. 17.00, odbędzie się projekcja filmu „Historia Roja, czyli w ziemi lepiej słychać”. Jest to dramat wojenny w reżyserii Jerzego Zalewskiego z 2016 roku o Mieczysławie Dziemieszkiewiczu, żołnierzu Narodowych Sił Zbrojnych. „Rój” i jego żołnierze dokonali kilkudziesięciu udanych akcji zbrojnych przeciwko KBW i UB. Dziemieszkiewicz zginął w 1951 roku.
Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” został ustanowiony 6 lat temu, by uczcić pamięć żołnierzy podziemia, którzy po zakończeniu II wojny podjęli walkę o suwerenność Polski. – To dzięki poświęceniu i walce „Żołnierzy Wyklętych” cieszymy się dzisiaj niepodległą ojczyzną – przypomina prezydent Grażyna Dziedzic. – Ich niezłomna postawa i najwyższa cena, którą zdecydowali się płacić na rzecz Polski, zasługują na naszą pamięć i hołd – podkreśla.
„Żołnierze Wyklęci”, inaczej niezłomni lub „żołnierze drugiej konspiracji”, stawiali czynny opór wobec podporządkowaniu Polski Związkowi Radzieckiemu. Już w 1943 roku rozpoczęto tworzenie struktur na wypadek okupacji przez ZSRR. Najpierw powstała organizacja „NIE”, a w 1945 r. na jej miejsce powołano Delegaturę Sił Zbrojnych na Kraj, która została zastąpiona Ruchem Oporu bez Wojny i Dywersji „Wolność i Niezawisłość”. Szacuje się, że w walkach z władzą komunistyczną zginęło lub zostało skrytobójczo zamordowanych przez NKWD i UB ok. 20 tys. osób, a do początku lat 50. ok. 250 tys. osób było więzionych i przetrzymywanych. Na karę śmierci skazano ok. 5 tys. osób. 1 marca 1951 roku wykonano wyrok na kierownictwie IV Komendy WiN. Ostatni członek walki zbrojnej, Józef Franczak „Lelek”, zginął w 1963 roku.
Przy okazji Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” warto wspomnieć o Stefanie Gürtlerze, który aktywnie działał w konspiracji antysowieckiej i antykomunistycznej. W czasie wojny walczył w Armii Krajowej i był osadzony w hitlerowskim obozie w Blechhammer. W 1946 został uwięziony przez ówczesne władze i oskarżony m.in. o działalność na rzecz obalenia demokratycznego ustroju państwa polskiego. Został rozstrzelany 28 grudnia 1946 roku.
