Baner z programem Dni Rudy Śląskiej 2024.
Kir Żałobny

Setne urodziny szybu „Mikołaj”

Setne urodziny szybu „Mikołaj”

Szyb „Mikołaj” obchodzi wiek swojego istnienia! Obiekt, który przez wiele lat służył najstarszej kopalni węgla kamiennego w regionie, obecnie stanowi jedną z ciekawszych poindustrialnych rudzkich perełek. Wyremontowany, od ośmiu lat wykorzystywany jest jako obiekt turystyczny.

Stuletni szyb „Mikołaj” przy ulicy Szyb Walenty w dzielnicy Ruda przez wiele lat służył kopalni „Walenty – Wawel”. Ten najstarszy ośrodek wydobywczy na Górnym Śląsku powstał w 1931 roku z połączenia trzech rudzkich kopalń – „Brandenburg”, „Wolfgang” oraz „Hrabia Franciszek”. Z tą ostatnią, którą do eksploatacji oddano w roku 1912, stuletni szyb związany był od początku swojego istnienia. W roku 1910 wspomniane kopalnie zostały przejęte przez hrabiego Walentego Ballestrema, który jeden z nowootwieranych szybów nazwał imieniem swojego pierworodnego syna, Mikołaja.

Co ciekawe, informacje o początkach kopalni leżącej na terenach Rudy sięgają już pierwszej połowy XVIII w. Wspomina się także, iż w roku 1790 miejsce to zwiedził znany poeta niemiecki J.W. Goethe.

- Większość zabudowań wchodzących w skład kompleksu szybu „Mikołaj” powstała w 1912 roku na terenie należącej do rodziny Ballestremów kopalni „Wolfgang” w Rudzie. Wzniesiono wówczas wieżę wyciągową oraz budynki nadszybia, łaźni, cechowni, sortowni, kotłowni, elektrowni i rozdzielni - wylicza Marta Lip - Kornatka z Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków. - Nowe obiekty budowlane i urządzenia stanowiły wtedy jeden z najnowocześniejszych zakładów górniczych koncernu Ballestremów – dodaje.

Szyb „Mikołaj” w swojej stuletniej historii był wielokrotnie pogłębiany. W 1912 r. sięgał  445 metrów w głąb ziemi, w latach 1953 - 1959 uzyskał głębokość 630 m, zaś w roku 1966 osiągnął poziom 800 m. Obecnie stanowi jedyny w Rudzie Śląskiej kompletny zespół zabudowań i urządzeń górniczych wyłączonych z ruchu i przekazanych miastu. Dzisiejszy zespół tworzą budynki: nadszybia, maszyny z halą przetwornic i częścią warsztatu oraz stalowa wieża wyciągowa. Obok znajduje się hala maszyn elektrociepłowni „Mikołaj”. Oprócz obiektów budowlanych zostały zachowane urządzenia górnicze: maszyna wyciągowa Siemens z kołem Ilgnera, szybowskaz, tachograf oraz zestaw przetwornic.

W 1994 roku rozpoczął się proces likwidacji kopalni „Wawel”. Po likwidacji zakładu górniczego szybu „Mikołaj” budynki i urządzenia zabezpieczono, nie zdołano jednak uchronić ich od częściowej dewastacji. - Dzięki przeprowadzonym pracom renowacyjnym, w tym remontowi dachu udało się w dużym stopniu poprawić stan zachowania obiektu oraz odtworzyć urządzenia techniczne – podkreśla Marta Lip – Kornatka. - W 2005 roku wykonano remont kapitalny maszyny wyciągowej oraz hali przetwornic wraz z mechanizmami, a w roku 2012 dokonano konserwacji maszyny oraz wyremontowano dach hali – dodaje.

Aktualnie wyremontowany obiekt jest miejscem wycieczek oraz prelekcji organizowanych przez Miejskie Muzeum im. Maksymiliana Chroboka oraz osoby prywatne. W ostatnim czasie, znalazł się wśród 35 obiektów biorących udział w plebiscycie na najpopularniejsze rudzkie zabytki. W konkursie tym uzyskał 59 głosów. W czerwcu w szybie „Mikołaj” odbędą się również obchody Industriady. Mieszkańcy oraz turyści spoza miasta, którzy mieliby ochotę zwiedzić stuletni szyb powinni kontaktować się z Biurem Miejskiego Konserwatora Zabytków.

Wróć

Prześlij opinię

Na skróty

Zapisz się na newsletter